Miejscowa ludność początkowo utrzymywała się z łowiectwa, zbieractwa, połowu ryb, ale z czasem ludzi przybywało i coraz większego znaczenia nabierało rolnictwo. Na olbrzymią skalę wycinano lasy, szczególnie drzewostany liściaste rosnące na żyznych glebach. Na skutek tych działań w XVII wieku istniały już wyraźnie zaznaczone granice Puszczy Boreckiej, które do dnia dzisiejszego niewiele się zmieniły.

Ukształtowanie terenu

Obszar zajmowany przez Puszczę jest falisty, pokryty licznymi wzgórzami morenowymi, które nie układają się w typowe ciągi morenowe, co bardzo utrudnia gospodarkę rolną. Prawdopodobnie właśnie dzięki temu zachowały się tu pod lasami duże obszary gleb żyznych, będące siedliskami grądów. Wiele wzniesień Puszczy Boreckiej przekraczawysokość 200 m.n.p.m.Najwyższym z nich jest Lipowa Góra(223m n.p.m.) Pagórki pooddzielane są siecią bezodpływowych, zabagnionych obniżeń. W tych obniżeniach można spotkać wysokie i przejściowe torfowiska. W dolinach między pagórkami płyną również okresowe i całoroczne strumyki. Oprócz tych niewielkich zbiorników wodnych na terenie Puszczy znajdują się też liczne malownicze jeziora: Szwałk Wielki (217 ha), do którego dopływa Czarna Struga, Pilwąg (152 ha), Haszno 605 ha) Litygajno (173 ha), Szwałk Mały (70 ha), Ciche (19 ha).


Podział administracyjny

Teren Puszczy Boreckiej podzielony jest na trzy obręby leśne: Przerwanki i Borki należą do nadleśnictwa Borki, a obręb Czerwony Dwór należy do nadleśnictwa Czerwony Dwór. Całość podlega Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku.

Obydwa puszczańskie nadleśnictwa prowadzą ośrodki zwierzyny łownej, gdzie organizowane są komercyjne polowania dla myśliwych pragnących zdobyć wysokiej klasy medalowe trofea.

Fauna

Puszczę Borecką zamieszkuje liczna populacja zwierzyny łownej: głównie jeleni, saren i dzików. Występują tu także łosie, żubry, rysie,wydry,bobry i wilki. Wśród zamieszkujących te tereny małych drapieżników można wyliczyć lisy, jenoty, borsuki, kuny leśne, tchórze i piżmaki.

Atrakcją puszczy jest wolnościowe stado około 60 dzikich żubrów, które jednak unikają kontaktu z ludźmi, dlatego dla wygody turystów zbudowano w okolicy Woliska zagrodę, w której na stałe przebywa kilka żubrów. Żubry zostały osiedlone w Puszczy w 1956 roku i początkowo były hodowane w zamknięciu. Sześć lat później całe stado uzyskało wolność.

Rezerwaty

Najatrakcyjniejsze pod względem przyrodniczym i krajobrazowym fragmenty puszczy objęto ochroną w czterech rezerwatach:


Spis treści

Historia

Do VII wieku p.n.e. na terenach tych terenach znajdowała się rozległa, bezludna Puszcza Galindzka. Pierwsze ślady osadnictwa pochodzą z przełomu II i III wieku naszej ery. W tym czasie na tych terenach zaczęły się kształtować zachodniobałtyckie grupy plemienne. Były to grupy plemienne Estów (Prusów), Sudawów (Jaćwingów) i Galindów. w XIII wieku ziemie te zostały podbite przez Krzyżaków i cały obszar Puszczy Boreckiej znalazł się w granicach państwa zakonnego.

Rysie występują tu bardzo nielicznie (w ilości około 2 sztuk) ze względu na wielkość swoich terytoriów i obecność wilków (ok. 10 sztuk), które stanowią dla nich konkurencję i zagrożenie (szczególnie dla młodych).

Główne obszary leśne w Polsce   Zachodniopomorskie • Pomorskie • Warmińsko-mazurskie • Podlaskie Zachodniopomorskie Puszcza Barlinecka • Lasy Dębnieńskie • Lasy Mieszkowickie • Lasy Wałeckie • Puszcza Bukowa • Puszcza Drawska • Puszcza Goleniowska • Puszcza Koszalińska • Puszcza Piaskowa • Puszcza Wkrzańska • Bory Myśliborskie Pomorskie Bory Tucholskie • Puszcza Kaszubska • Puszcza Słupska • Puszcza Wierzchucińska • Puszcza Darżlubska • Lasy Mirachowskie • Lasy Iławskie Podlaskie Puszcza Augustowska • Puszcza Białowieska • Puszcza Knyszyńska • Puszcza Mielnicka • Puszcza Piska Warmińsko-mazurskie Puszcza Borecka • Puszcza Napiwodzko-Ramucka • Puszcza Nidzicka • Puszcza Piska • Lasy Iławskie • Puszcza Romincka   Lubuskie • Wielkopolskie • Kujawsko-pomorskie • Mazowieckie Lubuskie Puszcza Gorzowska • Lasy Dębnieńskie • Bory Dolnośląskie • Puszcza Notecka • Puszcza Drawska • Puszcza Rzepińska Wielkopolskie Lasy Nadbaryckie • Puszcza Notecka • Wielki Łęg Obrzański • Nadnoteckie Łęgi • Puszcza Drawska • Puszcza nad Gwdą • Lasy Wałeckie • Puszcza Zielonka Kujawsko-pomorskie Puszcza Bydgoska • Bory Tucholskie • Lasy Włocławsko-Gostynińskie Mazowieckie Puszcza Biała • Puszcza Bolimowska • Puszcza Kamieniecka • Puszcza Kampinoska • Puszcza Kozienicka • Puszcza Kurpiowska • Puszcza Stromecka • Lasy Włocławsko-Gostynińskie • Puszcza Napiwodzko-Ramucka • Lasy Koneckie   Dolnośląskie • Opolskie • Śląskie • Łódzkie Dolnośląskie Bory Dolnośląskie • Grądy Odrzańskie • Łęgi Odrzańskie Opolskie Bory Namysłowskie • Bory Niemodlińskie • Bory Stobrawskie • Grądy Odrzańskie • Lasy Turawskie Śląskie Lasy Pszczyńskie • Lasy Lublinieckie • Lasy Nad Górną Liswartą • Lasy Raciborskie • Leśny pas ochronny GOP Łódzkie Lasy Spalskie • Puszcza Pilicka   Świętokrzyskie • Małopolskie • Lubelskie • Podkarpackie Świętokrzyskie Lasy Włoszczowskie • Lasy Koneckie • Puszcza Świętokrzyska Małopolskie Puszcza Niepołomicka Lubelskie Puszcza Solska • Lasy Janowskie • Lasy Strzeleckie • Lasy Kozłowieckie Podkarpackie Puszcza Sandomierska • Lasy Janowskie

Puszcza Borecka o powierzchni 230 km² położona jest w północno-wschodniej Polsce, jest największym kompleksem leśnym na Pojezierzu Ełckim, które jest częścią Pojezierza Mazurskiego. Znajduje się na wschód od J. Mamry.

W Puszczy Boreckiej występuje 141 gatunków ptaków. Spotkać można dzięcioła białogrzbietego, dzięcioła średniego, muchołówkę małą, orzechówkę, sikorę ubogą, rybitwy zwyczajne,perkozy, bąki i żurawie. Z ptaków chronionych spotyka się bieliki (2 pary), orliki krzykliwe (ok. 25 par), rybołowy (1 para) i bociany czarne (16 par).


Gustaw Leyding-Mielecki na początku XX w. wymienił następujące funkcjonujące wtedy nazwy jednostek geograficznych w tak zwanym Czerwonym Borze:


W roku 1887 Puszczę podzielono na trzy jednostki administracyjne, których granice niewiele różniły się od granic między obrębami leśnymi.

Roślinność

Podstawowymi gatunkami lasotwórczymi są: dąb szypułkowy, grab zwyczajny, lipa drobnolistna, jesion wyniosły, świerk pospolity, olcha czarna, klon zwyczajny i brzoza omszona. w podszyciu rośnie leszczyna, kruszyna suchodrzew i trzmielina. Brak tu litych drzewostanów złożonych z jednego gatunku. Puszcza należy do najcenniejszych obszarów leśnych pojezierza Mazurskiego i charakteryzuje się dużym stopniem naturalności zbiorowisk roślinnych Prawie 92 % jej powierzchni porastają lasy. Na terenie puszczy rośnie około trzystu gatunków roślin, w tym 38 chronionych, oraz około 90 gatunków porostów.Jest ona siedliskiem tak rzadkich gatunków jak dziurawiec skąpolistny, gnieźnik leśny, podkolan zielonawy, sit torfowy, cis pospolity i innych. W jeziorach Puszczy Boreckiej występują także zróżnicowane zbiorowiska roślinne. w niektórych z nich stwierdzono kilka gatunków ramienic, rdestnice i inne rzadkie gatunki, które należą w Polsce do wymierających.

Krzyżacy masowo kolonizowali te tereny, lecz mimo to w tych czasach Puszcza Borecka wraz z lasami skalskimi, Puszczą Romincką i prawdopodobnie z Augustowską (poprzez lasy oleckie) tworzyły zwarty kompleks.